Tìm hiểu về Hub, Switch và cáp mạng

Hàng ngày, muốn đảm bảo kết nối mạng liên tục, để chia sẻ trong gia đình, hay lướt web trơn tru, bạn cần nắm được cách xử lý các vấn đề phần cứng thường gặp, thay vì phải ngồi chờ các nhân viên kỹ thuật đến giúp đỡ.

Router nhà tôi chỉ có một cổng, làm sao để kết nối nhiều máy tính vào đó?
Trường hợp muốn kết nối nhiều máy tính vào router ADSL chỉ có một cổng LAN, thì giải pháp là bạn chọn mua thêm một Hub/Switch nhiều cổng. Sau đó, bạn nối một trong các cổng trên Hub/Switch vào cổng LAN trên Router ADSL, và kết nối các máy tính vào các cổng còn lại.
Vấn đề cần quan tâm là bạn đang có bao nhiêu máy tính trong mạng, và bạn dự định sẽ gắn thêm bao nhiêu máy tính nữa vào để dùng chung đường internet ấy.
Bạn cũng đừng quên việc dự phòng thêm một vài cổng khi chúng bị hỏng, và một cổng để mở rộng việc kết nối Switch và điểm phát sóng truy cập Wi-Fi. Các Switch thường có số lượng cổng là lũy thừa của hai, như bốn, tám hay mười sáu cổng. Vì thế, bạn cần cân nhắc để chọn lựa số cổng hợp lý khi mua và sử dụng.

Vậy tôi nên mua Hub hay Switch để dùng trong gia đình?
Hub và Switch đều có các cổng RJ45 xếp thành một hoặc hai hàng, được đánh số thứ tự hoặc không. Tuy nhiên, theo mô hình mạng bảy lớp OSI, thì Hub hoạt động ở lớp 1 (Physical), thấp hơn Switch vốn là thiết bị hoạt động ở lớp 2 (Data Link). Điều này đồng nghĩa với việc thay vì chỉ kết nối về mặt tín hiệu điện giữa các card mạng máy tính lại với nhau như Hub, thì Switch có phần mềm điều khiển, cho phép thực hiện các tác vụ lọc và chuyển tiếp các gói tin với tốc độ nhanh và ổn định hơn.

Ngoài ra, tại một thời điểm chỉ có một cặp máy tính duy nhất được phép trao đổi với nhau trong Hub, vì chúng chiếm toàn bộ băng thông kết nối của Hub. Nếu có nhiều hơn một máy tính cùng gửi tín hiệu lên đường kết nối chung này, thì cả hai tín hiệu đều bị hỏng, gọi là sự va chạm (collision). Vì thế khi bạn kết nối nhiều máy tính vào Hub, xác suất xảy ra va chạm rất cao, đến một ngưỡng nào đó thì trong Hub chỉ toàn các gói tin bị va chạm và không máy tính nào còn có thể truyền dữ liệu cho nhau nữa.
Các Switch có băng thông lớn hơn rất nhiều so với Hub, và nó được chia thành nhiều kênh nhỏ. Mặt khác, khi truyền dữ liệu giữa hai máy tính gắn vào Switch, dữ liệu sẽ chỉ chiếm một phần băng thông, và đi từ một cổng giao tiếp máy tính gửi sang một cổng giao tiếp máy tính nhận. Do đó, các máy tính khác còn lại trong mạng LAN gắn vào Switch vẫn có thể tiếp tục truyền dữ liệu với nhau mà không lo xảy ra va chạm tín hiệu.

Lý do duy nhất để người dùng còn chọn sử dụng Hub là vấn đề giá thành của nó rẻ hơn Switch. Vì thế, nếu không quá bận tâm về chi phí, thì bạn nên chọn mua một chiếc Switch, khi cần kết nối nhiều máy tính trong mạng LAN lại với nhau.
Khi kết nối nhiều Hub, Switch lại với nhau, tôi phải dùng cáp thẳng hay cáp chéo?
Ở mức độ cơ bản, bạn chỉ cần nhớ có hai loại cáp chính: cáp thẳng (straigh through) dùng để nối máy tính vào Hub hay Switch, và cáp chéo (cross over) là cáp dùng để nối hai máy tính trực tiếp lại với nhau, hoặc hai Switch với nhau.
Có hai cách sắp xếp các sợi đồng bọc nhựa màu, trong cáp mạng UTP, là chuẩn T568A và T568B. Để có sợi cáp chéo, bạn cần bấm một đầu cáp theo chuẩn T568A còn đầu kia theo chuẩn T568B.
Tuy nhiên, một số loại Switch đời mới đã hỗ trợ tính năng nhận dạng và tự động chuyển đổi, nên bạn có thể sử dụng cáp thẳng hay cáp chéo đều được.

Làm sao để bấm được một sợi cáp mạng tốt?
Để có thể bấm được một sợi cáp tốt, trước hết bạn cần chọn mua loại dây cáp chính hãng và các đầu cáp tốt. Đầu cáp RJ45 tốt thường được làm bằng nhựa cứng, không giòn, độ trong suốt cao, thanh nhíp giữ phía sau có độ đàn hồi tốt, các miếng đồng ở đầu màu vàng óng. Nếu cảm thấy khó phân biệt, bạn hãy tìm mua ở những cửa hàng uy tín. Giá cả vào khoảng trên 5.000 đồng cho một đầu cáp tốt có bọc chống nhiễu.

Sau khi tước lớp vỏ nhựa bên ngoài và sắp xếp cáp theo đúng chuẩn, bạn hãy đưa các sợi đồng vào đầu cáp RJ45, rồi đẩy mạnh chúng vào hết mức có thể. Rồi bạn kiểm tra lại từng vị trí xem màu sắc các sợi đồng trong đầu cáp đã đúng với chuẩn mình định bấm chưa. Nếu đã chính xác, bạn kiểm tra tiếp về độ sâu của các sợi cáp nhỏ đã được đẩy đến vị trí của các miếng đồng trên đầu RJ45 hay chưa, và phần vỏ cáp có vào đến vị trí chốt nhựa của đầu bấm hay chưa.

Cuối cùng bạn đưa đầu cáp vào khe bấm RJ45 trên kềm, rồi dùng sức bóp thật mạnh đến khi nghe một tiếng tách nhỏ. Để chắc chắn, bạn có thể bấm và giữ liên tục nhiều lần để các lá đồng bám chặt vào sợi cáp.

Làm sao để kiểm tra cáp mạng có còn dùng được hay không?
Để kiểm tra các sợi cáp vừa bấm xong, hay đang sử dụng, bạn có thể dùng thiết bị kiểm tra cáp, có bán ở các cửa hàng tin học. Những loại máy kiểm tra cáp đơn giản bằng đèn LED có giá dưới 100.000 đồng có thể cho bạn biết bạn đã bấm đúng vị trí các sợi cáp vào đầu RJ45 hay chưa. Một số loại máy tốt hơn có màn hình LCD hiển thị thông tin và cho phép kiểm tra nhiều loại cáp khác như cáp đồng trục, hay cáp USB...

Những gì có thể làm nhiễu đường dây cáp mạng?
Các thiết bị tạo sóng điện từ đều có thể gây nhiễu tín hiệu trên đường cáp mạng. Lỗi thường gặp nhất là bạn đặt các đường cáp mạng và dây dẫn điện vào cùng một ống. Từ trường do dòng điện tạo ra sẽ làm nhiễu tín hiệu mạng truyền qua cáp gây hiện tượng kết nối mạng chập chờn, thậm chí làm cho đường truyền đó không còn sử dụng được.
Nên bấm cáp vừa đủ chiều dài kết nối, hay bấm thừa ra để dự phòng?
Bạn cần phải dự phòng chiều dài cáp một ít để có thể xê dịch vị trí đặt máy tính về sau này. Việc sử dụng các đầu nối liên kết hai sợi cáp mạng lại với nhau để tăng chiều dài, vừa gây tốn kém, vừa không đảm bảo hiệu suất mạng. Tuy nhiên, nếu sợi cáp quá dài, thì các đoạn thừa thường bị rối hay xoắn lại gây hỏng cáp.