Tam giác của định luật ohm

Như bạn biết, định luật Ohm cho chúng ta biết mối quan hệ giữa 3 đại lượng điện áp (V), dòng điện (I) và điện trở (R) theo công thức sau:

Voltaget (V) = Current (I) x Resistance (R)

Nếu bạn biết được giá trị của 2 đại đại lượng, bạn sẽ tính được đại lượng thứ 3. Có một cách để dễ dàng nhớ được định luật ohm là ta sử dụng tam giác sau:

Tam giác định luật ohm

Ở hình trê là một tool nhỏ giúp bạn dễ dàng tính các đại lượng trong định luật Ohm.

nguồn: dientudieukhien.net

Read More »

Tìm hiểu về diode

Cấu tạo: Diode là một linh kiện điện tử được cấu tạo từ 2 lớp bán dẫn P-N

Hỉnh ảnh minh họa về cấu tạo của diode - ảnh: kyhtuatphancung

Read More »

Sử dụng các dòng ic ULN28xx

Khi lập trình với các vi điều khiển, dòng ra trên mỗi pin của nó không được lớn (thường vài ma, đối với dòng pic có thể lên 15ma), khi ta có nhu cầu điều khiển các thiết bị công suất lớn hơn thì ta phải dùng các transistor để tăng dòng điều khiển lên. Đối với các IC ULN28xx cũng có tác dụng như vậy, nhưng ở đây đóng thành một ic dạng dip, mỗi ic ULN28xx có tới 8 cổng ra, tương ứng ta có thể sử dụng để đệm dòng cho 8 thiết bị.

• Cấu tạo của và hình dáng của ic ULN28xx (ULN2801,....ULN2805)

Mỗi cổng ra của nó là một tổ hợp 2 transistor được ghép theo kiểu darlington:

Cấu tạo mỗi cổng ra của uln28xx

Tổng thể một ic ULN28xx như sau:

Nhìn trực quan một ic uln28xx

• Sơ đồ mạch ứng dụng:

Sơ đồ kết nối uln28xx với thiết bị ngoại vi

Read More »

Sử dụng transistor như một công tắc điện tử

   Như chúng ta biết, transistor là một linh kiện điện tử rất quan trọng, có rất nhiều kiến trúc điện tử sử dụng chúng. Ngày nay, sự phát triển của khoa học vật liệu, giúp chúng ta có thể chế tạo ra các chất bán dẫn vô cùng nhỏ, từ đó có thể tích hợp rất nhiều transistor trên một đơn vị diện tích, ví dụ như các chip xử lí của intel có hàng triệu transistor được tích hợp.
   Việc ứng dụng transistor trong điện tử là vô cùng rộng lớn, từ những việc đơn giản đến rất phức tạp. Trong bài này mình chỉ đề cập transistor như một công tắc (switch) điện tử, chúng rất phổ biến trong các mạch ứng dụng vi điều khiển.

•   Cấu tạo cơ bản của transistor:

Transistor được tạo thành bởi 3 lớp bán dẫn, hình thành 2 mối nối tiếp giáp P-N; Nếu các lớp bán dẫn theo thứ tự PNP thì sẽ hình thành transistor thuận; Ngược lại, nếu các lớp bán dẫn xếp theo thứ tự NPN thì sẽ hình thành transistor ngược;

Cấu tạo của transistor - về cấu tạo transistor giống như 2 diode đấu ngược với nhau

Ba lớp bán dẫn được đấu ra thành 3 cực:
     Cực B (base): lớp này có nồng độ tạp chất thấp.
     Cực phát E (Emitter)
     Cực thu C (Collecter), hai cực E và C có nồng độ tạp chất khác nhau nên không thể hoán đổi vị trí cho nhau.

• Ký hiệu và hình dáng của transistor trên phần mềm vẽ mạch và trên thực tế:

Trên sơ đồ nguyên lý transistor có hình dáng như sau:

Ký hiệu transistor

Hình ảnh thực tế của transistor như sau:

Hình ảnh thực tế của transistor

• Ký hiệu ghi trên thân transistor

Hiện nay có rất nhiều thương hiệu sản xuất transistor từ các nước khác nhau nhưng chủ yếu từ 3 nước: Mỹ, Nhật và Trung Quốc

    Các transistor do nhật sản xuất thường có ký hiệu là các chữ cái đứng đầu: A, B, C, D...Trong đó ký hiệu A, B là transistor thuận. C,D là transistor ngược. Trong đó A,C là transistor công xuất nhỏ nhưng tần số cao. Còn B, D là transistor công suất lơn, tần số làm việc thấp.

    Các transistor do Mỹ sản xuất thường ký hiệu là 2N, ví dụ 2N4073...

    Các transistor do Trung Quốc sản xuất bắt đầu bằng số 3, tiếp theo là 2 chữ cái; chữ cái thứ nhất cho biết loại transistor: Thuận là chữ A, B, ngược là chữ C,D; chữ cái thứ hai cho biết đặc điểm: X,P là transistor âm tần, A, G là trasistor cao tần; các chữ số ở phía sau chỉ thứ tự sản phẩm.

• Cách xác định 3 chân B,C,E của transistor:

Việc xác định chân của transistor thì ta cần phải biết nó được sản xuất từ nước nào.

cách xác định chân cho transistor công suất nhỏ

Đối với transistor công xuất nhỏ nếu để transistor như hình trên thì chân E luôn ở bên trái, ta xác định vị trí 2 chân còn lại dựa vào nước sản xuất như sau:

     Nhât: ví dụ A564,vC828 thì chân C ở giữa, B ở bên tay phải.

     Trung Quốc: chân C ở bên tay phải, B ở giữa

Tuy nhiên đối với các transistor sản xuất nháy thì có thể không tuân theo qui luật ở trên, lúc này ta cần dùng đồng hồ vạn năng để xác định.

Đối với transistor công xuất lớn điều có chung thứ tự chân là: B trái, C giữa, E phải như hình minh họa sau:

Xác định chân transistor công suất lớn - ảnh: kythuatphancung.com

• Một số sơ đồ đấu nối transistor như một công tắc điện tử, ứng dụng trong các mạch vi điều khiển:

Transistor điều khiển relay

Transistor thúc led

nguồn: http://dientudieukhien.net

Read More »

Mạch điện on-off đèn về đêm sử dụng LDR và Opamp LM358

Sau đây dientudieukhien.net chia sẽ cùng bạn một mạch điện tử nhỏ gọn, sử dụng quang điện trở (hay còn gọi điện trở phụ thuộc ánh sáng LDR) và Opamp LM358 để điều khiển bóng đèn thông qua relay.

Mạch on-off đèn về đêm sử dụng LDR và Opamp LM358

Read More »

Sơ đồ khối trong điện tử (Block Diagrams)

Sơ đồ khối (block diagram) trong điện tử giúp chúng ta hiểu (và thiết kế) các mạch điện hoàn chỉnh bằng cách bóc tách chúng ra thành từng phần nhỏ hơn hoặc từng khối. Mỗi khối có một chức năng cụ thể và sơ đồ khối giúp chúng ta thấy được cách chúng kết nối lại với nhau. Trong một khối các linh kiện không được thể hiện mà chỉ có đầu vào và đầu ra. Bằng cách này, khi nhìn vào mạch chúng ta sẽ dễ hiểu rõ chức năng của chúng hơn, hay còn gọi là phương pháp tiếp cận hệ thống.

• Ta thử phân tích một sơ đồ khối của hệ thống khuếch đại audio nhé:

Sơ đồ khối mạch khuếch đại âm thanh

1. Microphone: là một bộ chuyển đổi, chuyển đổi âm thanh sang điện áp.
2. Pre-amplifier: Khuếch đại điện áp nhỏ từ Microphone.
3. Tone and Volume Controls: Điều chỉnh các tính chất của tín hiệu âm thanh (như điều chỉnh bass, treble, điều chỉnh biên độ, tần số...)
4. Power Amplifier: Làm tăng độ mạnh của tín hiệu âm thanh.
5. Loudspeaker: Chuyển đổi tín hiệu âm thanh sang âm thanh.

Read More »

Cấu tạo-hoạt động của Op amp và mạch ứng dụng

Trong các mạch tương tự, số op amp được sử dụng khá phổ biến, sau đây là một ebook giúp bạn hiểu rõ hơn về cấu tạo cũng như hoạt động của nó như thế nào?

Op Amp

• Nội dung của ebook 

1. TỔNG QUAN VỀ OP AMP

     1.1 Vị trí của Op Amp trong thế giới ngày nay

     1.2 Mô hình của Op Amp

2. CÁC MẠCH ỨNG DỤNG

|| Tải ebook tại đây

Read More »

Điện trở, định nghĩa, cấu tạo, cách đọc trị số

1. Định  nghĩa:

   Ta hiểu nôn na, điện trở là sự cản trở dòng điện của một vật dẫn điện, vật dẫn điện tốt thì điện trở nhỏ, vật dẫn điện kém thì có điện trở lớn, vật không dẫn điện thì có điện trở là vô cùng lớn.

Hình ảnh một điện trở

Điện trở của dây dẫn:
     Điện trở của dây dẫn phụ thuộc vào chất liệu, tiết diện, độ dài của dây dẫn, được tính theo công thức sau:

   R=p.L/S

• Trong đó p là điện trở xuất, phụ thuộc vào chất liệu.
• L là chiều dài của dây dẫn.
• S là tiết diện của dây dẫn.
• R là điện trở, có đơn vị là Ohm.

2. Cấu tạo và đơn vi đo:
    Điện trở được cấu tạo từ hợp chất bột than và kim loại, tùy theo tỉ lệ pha trộn mà người ta tạo ra các điện trở với chỉ số khác nhau. Điện trở đóng vai trò quan trọng trong các mạch điện tử.

    Đơn vị của điện trở là Ohm, Kilo Ohm và Mega Ohm

• 1 Kilo Ohm = 1000 Ohm
• 1 Mega Ohm = 1000 Kilo Ohm  = 1000 000 Ohm

    Các ghi trị số điện trở: đối với các điện trở nhỏ trị số được thể hiện bằng các vạch màu, theo qui ước chung của thế giới. Đối với các điện trở lớn, thường rên 2w, trị số được ghi ngay trên thân, như điên trở sứ, điện trở công suất.

    Cách đọc trị số điện trở: Để đọc được trị số điện trở bạn phải thuộc bản màu tiêu chuẩn sau:

Bản màu

 

Read More »

Nhiệt điện trở hoạt động như thế nào

Nhiệt điện trở hoạt động như thế nào - How Thermistor work

Khái niệm: 

Nhiệt điện trở (tiếng Anh: Thermistor) là loại điện trở mà trở kháng của nó thay đổi một cách rõ rệt dưới tác dụng nhiệt, hơn hẳn so với các loại điện trở thông thường. Từ thermistor được kết hợp bởi từ themal (nhiệt) và resistor (điện trở). Nhiệt điện trở được ứng dụng rộng rãi trong việc hạn chế các dòng xung kích, làm cảm biến nhiệt. Nhiệt điện trở khác với nhiệt điện kế.

Ký hiệu Nhiệt điện trở - Thermistor

Nguyên lý hoạt động:

Giả sử, quan hệ giữa độ lớn của trở kháng và nhiệt độ là tuyến tính, khi đó:

R = k*T

trong đó:

R = lượng thay đổi trở kháng

T = lượng thay đổi của nhiệt độ

k = hệ số nhiệt điện trở

Nhiệt điện trở có thể phân thành 2 loại theo hệ số k. Nếu k dương, trở kháng của điện trở tăng theo nhiệt độ tăng, khi đó nó được gọi là nhiệt điện trở thuận hay thuận nhiệt trở (tạm dịch từ PTC-positive temperature coefficient). Ngược lại nếu k âm, trở kháng của điện trở giảm khi nhiệt độ tăng, và nó được gọi là nghịch nhiệt trở (NTC-negative temperature coefficient).

Sơ đồ cho thấy sự thay đổi trở khán khi nhiệt độ tăng - loại NTC Thermistor

Mạch ứng dụng:

Sau đây là một sơ đồ mạch ví dụ trong việc dùng nhiệt điện trở bảo vệ một thiết bị nào đó, hay bặt một thiết bị nào đó.

Sơ đồ ví dụ dùng nhiệt điện trở loại NTC Thermistor để bật tải

Ở đây sử dụng nhiệt điện trở loại NTC (Khi nhiệt độ tăng thì điện trở giảm) để bật tải. Bình thường trở kháng của nhiệt điện trở rất lơn-> chân B của BJT nối mass - > Transistor không dẫn -> tải không hoạt động. Khi nhiệt độ tăng -> trở kháng của nhiệt điện trở giảm-> Chân B của BJT ở mức cao->Transistor dẫn -> tải hoạt động
|| Tải tài liệu bằng pdf

nguồn: http:dientudieukhien.net

Read More »

Rờle (Relay) hoạt động như thế nào?

Rờle (Relay) hoạt động như thế nào?

Hình ảnh ký hiệu và ảnh thực tế của một relay:

Ảnh ký hiệu của relay

Ở hình trên ta thấy một relay có cấu tạo gồm một cuộn dây và một công tắc (dạng công tắc 3 tiếp điểm):

• Để relay hoạt động cần điều khiển dòng điện chạy qua cuộn dây của relay.
• Ở trên ta thấy ngoài 2 pin để điều khiển dòng điện qua cuộn dây thì còn lại 3 pin được ký hiệu là:

1.  NO (Normally Open): Khi rơ le ở trạng thái ON (có dòng chạy qua cuộn dây) thì chân COM sẽ được nối với chân này. 
2. NC (Normally Closed): Nghĩa là bình thường nó đóng. Nghĩa là khi rơ le ở trạng thái OFF, chân COM sẽ nối với chân này. 
3. COM (common): là chân chung, nó luôn được kết nối với 1 trong 2 chân còn lại. Còn việc nó kết nối chung với chân nào thì phụ thuộc vào trạng thái hoạt động của rơ le.

• Bình thuờng khi relay off, Pin COM nối với Pin NC, khi có dòng điện chạy qua cuộn dây, tạo ra một từ trường hút lưỡi gà về Pin NO -> khi đó Pin COM nối với Pin NO.

Ảnh thực tế của relay

Relay có thể có một hay nhiều cặp công tắc điện

• Cách chọn Relay phù hợp

      Bạn cần phải quan tâm đến kích thước và kiểu chân để chọn một rơ le phù hợp với mạch điện của mình. Bạn cần phải quan tâm đến điện áp điều khiển cuộn dây của rơ le. Có thể là 5V, 12V hoặc 24V. Mạch bạn thiết kế cung cấp điện áp nào? Bạn phải quan tâm đến điện trở của cuộn dây.  Vì điều này sẽ ảnh hưởng đến dòng cần cung cấp cho cuộn dây hoạt động I = U / R. Ví dụ: Bạn chọn một rơ le có điện áp hoạt động là 12V, cuộn dây có điện trở là 400 Ohm thì dòng cần thiết cung cấp là 30mA. Dòng này thì IC 555 có thể đáp ứng được, nhưng hầu hết các IC khác thì không, nên cần một BJT để khuếch đại dòng. Ngoài ra, bạn cần tìm rơ le có số tiếp điểm đóng mở phù hợp.

• Bảo vệ Relay như thế nào

Bảo vệ relay bằng một diod mắc ngược

 Do Rờ le hoạt động dựa trên dòng điện chạy qua cuộn cảm đề tạo lực hút điền khiển đóng <-> mở các tiếp điểm. Và sự OFF đột ngột của cuộn cảm sẽ là nguyên nhân làm hỏng BJT hoặc IC. Để đảm bảo sự an toàn thì luôn luôn gắng một diod kèm theo một rơ le như hình trên.

nguồn: dientudieukhien.net

Read More »

Quang điện trở hoạt động như thế nào?

Ngày nay, quang điện trở được sử dụng rất nhiều trong các mạch dạng auto, xác định sáng tối để thực hiện một công việc cụ thể nào đó, nói nôn na nó như cảm biến ánh sáng. Hiểu rõ hoạt động của quang điện trở sẽ giúp bạn tạo ra nhiều mạch ứng dụng vào thực tế, sau đây là hoạt động của quang điện trở.

Hình ảnh thực tế của Quang điện trở, còn được ký hiệu LDR

Quang điện trở còn gọi tắt là RDL là loại cảm biến ánh sáng đơn giản, hoạt động dựa vào hiện tượng quang điện trong. Hoạt động:

• Khi có ánh sáng chiếu vào chất bán dẫn, làm xuất hiện các điện tử tự do, làm sự dẫn điện tăng lên, làm giảm điện trở của chất bán dẫn (nếu có nối vào mạch điện thì mạch sẽ nối tắt, ngắn mạch)
• Khi không có ánh sáng chiếu vào, nội trở của chất bán dẫn tăng dần đến vô cùng ( nếu có nối vào mạch điện thì sẽ hở mạch)

Bạn chỉ cần nhớ khi có ánh sáng chiếu vào ngắn mạch, không có ánh sáng chiếu vào như hở mạch là làm ứng dụng được rồi.

nguồn: dientudieukhien.net

Read More »